O patronie

Profesor Jerzy Żurawlew urodził się 25 grudnia 1886r. w Rostowie nad Donem.zurawlew Matka była rodowitą Polką, ojciec natomiast rosyjskim ziemianinem. Jego matka niezła pianistka wcześnie zauważyła talent i zamiłowanie syna do muzyki. Została jego pierwszą nauczycielką gry na fortepianie. Już w wieku 8 lat koncertował w Moskwie przed Ignacym Paderewskim będącym tam na tourneé. Kształcił się u wybitnego polskiego pianisty, chopinisty i pedagoga – Aleksandra Michałowskiego. Jako dziewiętnastoletni młodzieniec zaczął studia w Konserwatorium Warszawskim, które ukończył z odznaczeniem w roku 1913, uzyskując równocześnie nominację na profesora tej uczelni.

Już podczas studiów prowadził działalność koncertową i między innymi w 1910 roku wystąpił na pierwszym poważniejszym koncercie – zyskując wspaniałe recenzje dzięki umiejętności interpretacji utworów Franciszka Liszta. Tak rozpoczętą działalność artystyczną przerwała I wojna Światowa. W Mińsku na Białorusi, gdzie zastały go działania wojenne, poznał swoją pierwszą żonę malarkę Zofię z Dąbkowskich.

Po rewolucji w 1917 roku J. Żurawlew z rodziną zdołał przedostać się do Warszawy. Zajął się pracą pedagogiczną w Wyższej Szkole im. Chopina przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym, gdzie pracował aż do wybuchu II Wojny Światowej. Wcześniej, bo w 1916 roku założył w Mińsku Litewskim konserwatorium, a potem w 1920r. – szkołę muzyczną w Białymstoku. W czasie pobytu w Warszawie profesor wrócił na krótki czas do działalności koncertowej, jednak obowiązki pedagogiczne, a także zdrowie nadszarpnięte przeżyciami wojennymi ograniczyły znacznie tę sferę jego artystycznego życia.

Dziełem życia była nie tyle gra na fortepianie oraz osiągnięty poziom techniczny i interpretacyjny, co inicjatywa organizacji Konkursów Chopinowskich – międzynarodowej, cyklicznej i wielkiej imprezy poświęconej muzyce Fryderyka Chopina. W okresie międzywojennym odbyły się trzy Konkursy (1927r., 1932r., 1937r.) Potem ciąg ich przerwał wybuch II Wojny Światowej.

Po upadku powstania warszawskiego Żurawlew wraz z żoną znalazł się w obozie w Pruszkowie. Potem nastąpił bocheński akcent w życiu artysty. Tutaj na skutek przeżyć wojennych zmarła pierwsza żona pianisty i została pochowana na miejscowym cmentarzu. W Bochni również profesor wziął ślub ze swoją uczennicą Anną Gerstin. Po przejściu frontu w 1945 roku założył tutaj szkołę muzyczną. W roku 1946 los zaniósł go do Gliwic, potem Łagowa Lubuskiego, a następnie objął stanowisko rektora w reaktywowanym Konserwatorium Warszawskim.

W 1949 roku właśnie w Łagowie odbył się pierwszy po wojnie Konkurs Chopinowski. Doceniono wkład profesora w dzieło Konkursu nagradzając go w 1950r. Nagrodą Państwową I stopnia.

V Międzynarodowy Konkurs im. Fryderyka Chopina odbył się już w Warszawie w sali Filharmonii Narodowej w 1955r. Każdy następny miał już się odbywać co 5 lat. Tak też się stało.

Profesor był aktywny do końca życia. Kiedy zdrowie już na to nie pozwalało jako honorowy członek jury wciąż bacznie obserwował zmagania młodych pianistów – uczestników Konkursu i relacjonował je w cyklu radiowych audycji. Zmarł podczas trwania X Konkursu Chopinowskiego – 3 października 1980 roku.

Materiały źródłowe:
„Ze wspomnień dawnego ucznia – Jerzy Żurawlew artysta, pedagog i inicjator Konkursów Chopinowskich” – Mirosław Dąbrowski
„Jerzy Żurawlew – inicjator Konkursów Chopinowskich” – Jerzy Skarbowski /Ruch Muzyczny nr 20, październik 1995r.



Konkurs Chopinowski

Pierwszy Konkurs Chopinowski odbył się z inicjatywy prof. Jerzego Żurawlewa w dniach 23-30 stycznia 1927 roku w Filharmonii Warszawskiej. Wzięło w nim wówczas udział 26 pianistów reprezentujących osiem państw. Jury (pod przewodnictwem Witolda Maliszewskiego) składało się wyłącznie z przedstawicieli polskiego środowiska muzycznego.

Charakterystyka gry

Z biegiem czasu utarła się tradycja, aby oceny występujących w konkursie dokonywali wybitni muzycy i pianiści zarówno z Polski, jak i z zagranicy. Organizatorem pierwszych konkursów była Wyższa Szkoła Muzyczna istniejąca przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Władze państwowe zaś sprawowały honorowy mecenat. Już od początku zaplanowano, że impreza odbywać się będzie co 5 lat i dlatego następne dwa Konkursy Chopinowskie przeprowadzono w latach 1932 i 1937. Kolejny konkurs w 1942 r. nie doszedł do skutku z powodu wojny i okupacji. Po wojnie, w zmienionych już warunkach politycznych udało się go jednak reaktywować. Po raz pierwszy zorganizowano go w 1949 r., kiedy to obchodzono Rok Chopinowski z okazji przypadającej wówczas setnej rocznicy śmierci kompozytora. Od 1955 roku odbywa się on już bez opóźnień co 5 lat w Filharmonii Narodowej w Warszawie. Organizatorem jest Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Warszawie.